Tocllaraju (Cordillera Blanca) - 6.034 m

Capra Alpina(e)k idatzia.
1623
bisita

Tocllaraju mendia Huascarán Parke Nazional barruan aurkitzen da, Áncash eskualdean, eta Chinchey mendiguneko parte dugu (Mendikate Zuria-Perú). Tocllaraju Quechua hizkuntzan Tuplla=Tranpa eta Raju=izotz esan nahi du, beraz Mendikate Zuriko “Izotz tranpan” aurkitzen gara. Ishinca bailarako mendi garaiena ez bada ere, urtero bisitatuenetako bat da eta horrek, Mendikate Zuriko igoera klasikoenetako bat bihurtu du. Piramide ikusgarria nonahi begiratuta ere, malda zirraragarri eta ertz zorrotza duena, izotz onddo erraldoi batez koroatua eta Ishinca bailarako buru dena.

Ishinca aterpetxe inguruan kanpatuak gaude, Tocllaraju menditik begiak kendu ezinik naiz aurpegirik alaiena aurkezten ez digun. Bi egun lehenago Ishinca mendia igo ondoren eta aklimatazioa hobetzearren, Tocllaraju mendira saiakera egiteko asmoa dugu. Dena den, ez dirudi eguraldi aurreikuspena gure alde dagoenik eta zalantza handiak ditugu. Aterpetxeko zaindariei, gidariei eta ikusten dugun edozein andinistei galdetuta ere, aurreikuspena ez dirudi aldatzen denik eta gure antsietatea handitzen doa. Azkenik gogoak arrazoia menderatzen du eta morrena kanpalekura igotzeko materiala prestatzeari ekiten diogu. Esan oi dugun bezala “arriskurik hartzen ez duenak ez da inoiz garaile izaten” eta gu arriskatzeko prest gaude.

Motxilak lepo, aterpetxeko erosotasunetik atera eta morrena kanpalekura bidean atera gara. Xenda nabaria jarraituz arana eskuin aldetik gainditzen goaz eta gutxika bada ere, ipar norabidean altuera irabazten dugu. Beherantz datorren bikote batekin topo egiten dugu, itxuraz eguraldi iragarpen tzarrak direla eta jaistea erabaki dute, eta morrena kanpalekuan beste inor geratu den galdetzean, erantzunak kezkatzen gaitu. Badirudi bakarrik egongo garela eta zerua astiro askoz ere ilunagoa ikusten dugu.  

4.800 m inguruan xenda desagertu eta bloke eta arroka kaos batetan murgiltzen gara eta ezin bestean, itoak jarraituz aurrera egin beharrean gara, beti ere eskuinerako norabidean. Aldapa bukaezina egiten ari zaigu, motxilak zama handiagoa duela dirudi eta hau gutxi balitz, elurretan hasi du. 2:30h-ko igoera gogor bat eta gero, azkenik glaziar oinpean aurkitzen den morrena kanpalekura iristea lortu dugu, 5.100 m.

A zer nolako poza dugun bakarrik ez gaudela baieztatzean, bikote bat gidari eta guzi bertan aurkitzen dira. Gidariak konfiantza handia helarazten digu eta biharko, berak dio eguraldi ona egingo duela gainera. Ori nahikoa ez balitz, denboraldi hasieran lehen aldiz mendi ikusgarri honetan bidea ireki zuen berbera da, kasualitatea ote?  Su txikiarekin elurra urtzen denbora asko pasatzen dugu eta eguna ilundu aurretik, glaziarrera igotzen gara biharko nondik norakoa ikustatu asmoz, gabez egin beharko bai dugu zeharkaldia. Nahiago genuke gidariak arrazoi izango balu eta bihar eguraldi ona izan, zeren Tocllaraju laino beltzez estalia ikusteak zirrara sortzen digu.

Goizeko 1:00 h da, esnatuta eta grinatsu bagaude ere, gia jaiki eta mugitzen hasten ez den bitartean, inork ez du muskulurik mugitzen. Zarata entzutean zakutik arin atera eta prestatzen hasten gara bere arrastoa ez galtzearren. Azken egunetan elurra etengabe egin du eta edozein oinatz arrasto desagertu bai da. Gaileta bakar batzuek gosaltzeko jan, granpoiak jantzi eta 35/40º-ko lehen malda txiki bat igoz glaziarrean sartzen gara.

Hasiera honetan eta oikoa denez glaziarra oso hautsia dago eta gure frontalen argi txikiak hainbeste pitzadura argitzeko gaitasunik ez du. pitzadura handi gune bat saihestu asmoz, Ipar-mendebalderantz bideratu gabe glaziar platoa zeharkatzen dugu. 30º-ko malda batzuek igo eta izotz bloke handiz osaturiko gune bat azkar zeharkatzen saiatzen gara, Ipar-mendebalde ertzeko bizkarrera norabidean, bertan eguneko lehen zailtasuna aurkitzen dugularik (5.500 m).

Elur eta izotz malda tente bat aurrez aurre ageri zaigu. Hasierako zatiak 45/50º-ko portzentajea du eta pitzadura handi batez zeharkatua aurkitzen denez, gure ezkerraldetik gainditzen saiatzen gara. Gorantz goazen heinean malda askoz ere tenteagoa jartzen ari da (75/80º) eta ensanblen eskalatzen bagoaz ere, izotzaren egoera onak azken zati hau zailtasunik gabe igo ahal izateko konfiantza eta segurtasuna ematen digu, serak handi baten oinpeko erlaitz txiki bateraino, bertan bi hesola aurkitzen dugularik jaitsieran rapelatzeko ondo etorriko zaizkigunak.

Aurrerago beste pitzadura berri bat ageri zaigu, jarraitu ahal izateko jaitsi eta igo beharko duguna. Goizeko 6:00h inguruan ertzetik tontorreko onddora bidean, ezusteko egunsenti  ikusgarri batek aho zabalik uzten gaitu. Ez zuen arrazoi faltarik orain ordu gutxi batzuek gidariak egun ona izango genuela esaten zigunean, benetan ikusgarria ikusten bai da. Oinpean dugun laino itsasoak, apenas tontor gutxi batzuek zulatua, hitzik gabe uzten gaitu.  

Elur maldetatik jarraituz (40º) serak handi batzuek ezkerretik saihesten ditugu, tontorreko onddora iristeko saiakeran. Eguzkia zeruertzean azaltzen doan heinean hotza gutxitzen ari da eta altueran egotearen ondorioak nabari ditugun arren, mendi eder onen ertzetik ibiltzea pribilegio hutsa da. Pasabide garrantzitsuena denetik gertu gaude, non aurretik doan kordada ikusten dugun, eta bertara iristeko elur malda erraz batetik igoko gara.

Behin onddoaren oinpean, malda etzanagoa eta errimaia sakonera gutxiagoa duenez, ezkerrera desbideratzen gara. Arriskutsuak diren 70 m gainditu behar ditugu (70º) eta azkar konturatzen gara elur baldintzak oso onak ez direla eta izotzik apenas dagoela, torlojuz pasabidea ziurtatzea ezinezkoa eginez. 15 m igo eta berehala ezkerrera zeharkaldi bat egiten dugu, oso arriskutsua elurraren baldintzak ikusirik eta izotz zati txiki baten torloju bat sartzen dugu, seguru baina psikologikoagoa dena, aldameneko aurpegira iritsi aurretik eta bertan aurkitzen den kanaletik igoz, naiz hemen ere elur baldintzak aurreko igoaldian bezain txarrak diren. Gora iristean bi hesola aurkitzen ditugu igoera segurtatu edo jaitsierako rapela egiteko balio dutenak.

Behin pasarte arriskutsu hau gaindituz eta dagoeneko askoz ere lasaiago, gailurretik metro bakan batzuek besterik ez gaituzte banatzen. Motxilak bi hesolen ondoan utzi eta pioletak eskuetan hartuz, tontorrera bidean malda arin batetik igotzen jarraitzen dugu, bertan azken ustekabea itxaroten dugun bitartean, bidea mozten digun metro baina zabalera handiagoko pitzadura. Saiatu arren salto egin beste aukerarik ez dugu aurkitzen eta tontorrera bidean erraza badirudi ere, berantz salto egin behar bai dugu, itzulerako saltoak kezkatzen gaitu gorantz bai da. 

Erabakia hartu eta pitzadura saltatzen dugu. Minutuko azken igoera txiki batek, Tocllaraju tontorrera eramaten gaitu 6.034 m. Ikusgarria eguna, harrigarriak bertatik ditugun bistak eta Mendikate Zuriko mendi ederrenetako baten igoera dotorea. Oso arro eta kontent gaude eta ez da gutxiagorako. Atzo hartu genuen erabaki arriskutsua izanagatik asmatu dugu, baina behin eta berriz errepikatu oi dugun bezala eta dagoeneko goiburu “arriskurik hartzen ez duenak ez da inoiz garaile izaten”.

Bista harrigarriez gozatu asmoz minutu batzuek hartzen ditugu, Ranrapalca, Ishinca, Pucaranra, Palcaraju, Yanapacha, Chopicalqui, Huascarán, Urus,… 

Itzulerako saltoa, aurri-kusi bezala, gorantz denez zailagoa egiten zaigu. Asko pentsatu gabe salto egin eta beste aldean hanka egitea ezinezkoa dugunez, bi pioletak indar handiz pitzaduraren goiko aldean sartu eta granpoiez lagunduz, zutik jartzea lortzen dugu.

Behin motxilak utzi ditugun ondora heltzean, 60 m-ko bi sokak lotu eta bi hesolatik pasatu ondoren, rapelatzeko prestatzen gara. 

Rapela onddoaren oinpera iristen da, errimaiaren ingurura hain zuzen, 55-bat metro.

Denak bera heltzean, soka bat motxilan gorde eta bestearekin, berriz ere, ensanblen lotzen gara.

Behin bizkarrera jaistean, serak handiaren oinpean igoeran ikusi ditugun bi hesolaz baliatuz, berriz ere rapelatzen dugu. 80 m-ak ez dirudite nahikoak izango direnik beheraino ailegatzeko eta sartzen dugun hesola batez baliatuz bigarren rapel bat egiten dugu. Hemendik aurrera bidea oso nabaria da, igoerako arrastoa jarraitu besterik ez dugu eta inongo zailtasunik gabe morrena kanpalekura iristen gara. Lainoek gutxika bada ere Tocllaraju irensten ari dira eta eduki dugun eguraldi ona kontutan izanik, pentsa dezakegu mendi eder honek aukeratu digula bere gailurrera igo ahal izateko.

 

Datu teknikoak

  • Ibilbidea: Tocllaraju Ipar-mendebaldeko ertza
  • Igoera data:2016-08-12
  • Desnibela:1.700 m.
  • Kokapena:Andeak
  • Kategoriak : Ertza, Izotz eskalada, Kranpoiak, Oinezko igoera
  • Zailtasuna:D- (Zailtasun aldagarria)
  • Korridorearen graduazioa:70º
  • Luze kopurua:2
  • Hasiera puntuan amaitzen da:Bai
  • Iristeko denbora:4 h Ishinca aterpetxera + 2:30 h morrena kanpalekura
  • Nola iritsi:Pashpatik Ishinca aterpetxera
  • Igotzeko denbora:7:30 h tontorrera
  • Jeisteko denbora:5 h aterpetxera
  • Ezaugarriak:Lehenik glaziar zati bat, ondoren 100 bat metroko luze bat ertzera iristeko, bertatik jarraituz tontorreko onttoraino iritsiko gara, 80 bat metroko bigarren luze bat eta, azkenik, salto egin beharreko metro bateko zulo bat aurkituko dugu bidetik.
  • Materiala:60 m-ko 2 soka, 2 izotzetako torloju, 3 estaka, arnesa eta kaskoa.
  • Egoera:Glaziarreko egoera oso aldakorra da, beraz, zailtasuna ere bai.
  • Garaia: Uda
  • IBILBIDEAREN DATU GUZTIAK IKUSI
Gureak eta beste batzuen Cookie-ak erabiltzen ditugu, webgune honen erabiltzaileen nabigazioaren analisia egin ahal izateko.
Nabigatzen jarraitzen baduzu, onartzen duzula suposatzen dugu. Nahi izanez gero, konfigurazioa aldatu edo informazio gehiago jaso ahalko duzu hemen.